Na wielkopostnej drodze nawrócenia i przygotowania do Paschy znajdujemy bogactwo słowa Bożego, które ukazuje nam prawdę o nas i motywuje nas do przemiany. Niekiedy widzimy siebie w całej prawdzie, ale trudno nam dokonać zmiany, do jakiej wzywa nas słowo Boże. Brakuje nam siły woli, a może po prostu właściwej motywacji. Dzisiejsze czytanie dostarcza nam motywujące słowo z najwyższej półki. Pan Bóg ustami proroka Ozeasza mówi: „Miłości pragnę!”. Nad tymi słowami warto zatrzymywać się na długo i jak najczęściej. Niekiedy bowiem w naszym życiu duchowym stawiamy sobie ideał „bycia w porządku”. Wydaje nam się, że jeżeli nie popełniamy grzechów ciężkich, to już zrealizowaliśmy ideał życia chrześcijańskiego. Ale przecież nasz Bóg nie jest szefem firmy, któremu zależy jedynie na wynikach produkcyjnych. Nie przypadkiem w naszej podstawowej modlitwie zwracamy się do Niego, używając tego bardzo znaczącego słowa „Ojcze!”. Być może trudno nam coś zmienić w naszym życiu, bo dążymy tylko do poprawności, a trzeba dążyć do miłości. Ona jest prawdziwą siłą motywacyjną. Tylko kiedy zobaczymy, że jesteśmy umiłowanymi dziećmi Bożymi zapragniemy z całego serca odpowiedzieć na tę miłość i przykazania przestaną dla nas być ciężarem...

Tylko dokładne wczytanie się w treść księgi proroka Jeremiasza pozwala nam zrozumieć, jak trudna była jego misja, i jak bardzo narażona na porażkę. Zresztą, sam Pan Bóg zapowiada te trudności w scenie powołania młodego Jirmejahu, jak po hebrajsku brzmi jego imię. Dlaczego ludzie nie chcieli go słuchać? Przecież był prorokiem ich Boga! Niestety, ich wyobrażenie o sytuacji radykalnie różniło się od tego, co przepowiadał prorok. On mówił o tym, że będzie wojna, i że Izrael ma się poddać potężnemu Nabuchodonozorowi. Oni w to nie wierzyli. W ich mniemaniu nic na to nie wskazywało. Aż w końcu przyszedł ów straszny dzień i wszystkie zapowiedzi Jeremiasza wypełniły się, jedna po drugiej. Co ciekawe, proroctwa te zawsze wyprzedzały ducha czasu. Kiedy wszyscy wierzyli w świetlaną przyszłość, Jeremiasz zwiastował klęskę. Kiedy klęska przyszła i wszyscy byli pogrążeni w bólu i żałobie – Jeremiasz zaczął prorokować świetlaną przyszłość. Czy dzisiaj mamy proroków? Czy są tacy ludzie, którzy są głosem Bożym dla współczesnego świata? Oczywiście, że tak! Wspomnijmy chociażby prorocze słowa św. Jana Pawła II: „Niech zstąpi Duch Twój!”. Ostrzeżeni przykładem Jeremiasza, nie odrzucajmy słów proroctwa, chociażby były one trudne...

Młody Azariasz wznosi swoją modlitwę do Boga przebywając w rozpalonym piecu. Jest to prośba o wybawienie, ale także pokutna prośba o przebaczenie. I właśnie nad tym aspektem tej modlitwy warto się zatrzymać. Przez wieki bowiem różnego rodzaju nieszczęścia i kataklizmy skłaniały lud Boży do pokuty. Nie chodzi o to, żeby postrzegać wojny i klęski naturalne jako karę za grzechy, ale żeby w momentach trudnych zdać sobie sprawę, że ciągle traktujemy nasze życie w niewłaściwy sposób. Ciągle jeszcze zapominamy o swojej śmiertelności i przemijalności, żyjąc tak, jak gdyby nasza ziemska egzystencja miała trwać wiecznie. Dopiero kiedy coś narusza nasz codzienny spokój, zdajemy sobie sprawę, że nasze kryteria są mylne, nasze konflikty niewarte emocjonalnego zaangażowania, a stawiane sobie cele zbyt krótkowzroczne. I jak to mówi święty Paweł: „Udręczeni wzdychamy, pozostając w tym przybytku, bo nie chcielibyśmy go utracić, lecz przywdziać na niego nowe odzienie, aby to, co śmiertelne, wchłonięte zostało przez życie” (2Kor 5, 4). Modlitwa trzech młodzieńców została wysłuchana i zostali wybawieni z tygla doświadczeń. Dodajmy jednak, że zostali wybawieni, bo ich serca były przemienione na Boże podobieństwo. Stawiajmy sobie zatem taki głęboki i dalekosiężny cel w naszym życiu!...

W czasie Wielkiego Postu pojawia się tematyka wyjścia z Egiptu i wędrówki Narodu Wybranego przez pustynię. Jest to wielka alegoria nie tylko tego pokutnego okresu liturgicznego, ale życia ludzkiego w ogóle. Nie przypadkiem mówimy niekiedy, że życie doczesne to przebywanie „na tym łez padole”. Bo chociaż życie nie zawsze jest ciężkie, wręcz przeciwnie, w większości przypadków jest ono raczej zadowalające, a nawet szczęśliwe, to przecież nieustannie przychodzi nam się mierzyć z brakami, niedostatkami, czy chorobami swoimi, czy naszych bliźnich. I choć wiemy, że w tej wędrówce towarzyszy nam Pan Bóg, to jednak zbyt szybko i zbyt łatwo o tej Jego obecności zapominamy, albo w nią niedowierzamy. Ogarnia nas wtedy poczucie samotności, a nawet opuszczenia. Pragniemy, żeby trudności znikły jak najszybciej. Ale przecież to właśnie w chwilach krzyża i różnorakich trudności najpewniej możemy odczuć Bożą pomoc i obecność. To właśnie wtedy żarliwiej się modlimy, a na naszej drodze pojawiają się nasi prawdziwi sprzymierzeńcy i przyjaciele. Bądźmy zatem bardziej uważni w chwilach trudnych, aby zobaczyć, że Bóg jest naszym wspomożycielem i wybawcą...

Występek synów Jakuba budzi w nas złość i gniew. Dlaczego bracia Józefa tak bardzo go nienawidzili? Dlaczego nie potrafili nawet przyjaźnie z nim rozmawiać? Z jakiego powodu chcieli posunąć się do zabójstwa? W opowieści nie przytoczono żadnego słowa Józefa. Czy wtedy milczał, a może pokornie prosił braci, by nie wyrządzali mu krzywdy? W tym fragmencie nie pojawia się także słowo „Bóg”. Czyżby Adonai zapomniał o młodym Józefie? Jego historia pokazuje, że Pan nie zapomina o żadnym człowieku. Owszem, dopuszcza na nas trudne sytuacje, ale swoją mocą i mądrością wyprowadza z nich dobro i błogosławieństwo. Bóg jest z nami stale, choć nie zawsze objawia się wprost, nie zawsze widocznie interweniuje. Historia Józefa pokazuje, że Pan działa w ukryciu i jest nieprzewidywalny, że potrafi naprawić zło, które wyrządzili nam inni. On kieruje naszą historią życia, choć nie zawsze od razu widzimy Jego prowadzenie. Czasem dostrzegamy je dużo później. Józef był kochany także przez Ojca Niebieskiego. Darów, którymi Ten go obdarzył, nikt nie był w staniu mu zabrać. Zazdrośni bracia nie mogli zedrzeć z Józefa płaszcza Bożej opieki, nie byli zdolni odebrać mu jego mądrości i umiejętności rozeznawania. Pan tak samo troszczy się także o nas...

Mądrość jest darem Boga, o który trzeba nieustannie prosić, gdyż jest nam niezbędna niezależnie od wieku. Autor księgi zaznacza, że o mądrość warto zabiegać przez całe życie, że trzeba w niej wzrastać i czynić postępy. Nie można utożsamiać jej z wiedzą. To raczej umiejętność patrzenia na siebie, ludzi i świat z Bożej perspektywy, w świetle wiary i pełnej świadomości, że jesteśmy wezwani do wieczności. Dziś mało mówi się o mądrości, jest ona jakby zapomniana i niedoceniana. Autor księgi wspomina też o wprowadzaniu mądrości w czyn. Tym samym pokazuje, że istotna jest nie tylko wiedza o tym, jak mamy postąpić i czym się kierować. Droga od tej teorii do praktyki bywa bardzo długa.
Boża mądrość różni się od mądrości ludzkiej, a jeszcze bardziej od mądrości świata. Patrzenie na rzeczywistość z perspektywy Boga i wiary nie jest dziś popularne. Trzeba mieć odwagę, by iść za mądrością Bożą. Módlmy się o ten dar dla siebie i dla innych. Prośmy o mądrość w realizowaniu powołania, w relacjach z ludźmi, w podejmowaniu decyzji, w wykonywaniu swoich obowiązków. Błagajmy o nią codziennie. Wołajmy o mądrość w patrzeniu, słuchaniu, mówieniu i działaniu. Pomyślmy też o sytuacjach, w których nam tego zabrakło. Bez Bożego wsparcia nie zajdziemy zbyt daleko...

Modlitwa Daniela ma wymiar pokutny. Prorok wyznaje grzechy swego ludu. W jego imieniu przyznaje się do popełnionego zła, do odejścia od Bożych zasad. Mówi o okazanym nieposłuszeństwie, niewierności, zabłąkaniu, czynieniu nieprawości, buncie, odejściu od przykazań i niesłuchaniu Boga. Oznaką grzechów jest wstyd na twarzach tych, którzy się ich dopuścili. Daniel wierzy jednak w łaskawość i miłosierdzie Boga. Oczekuje przebaczenia.
To czytanie pokazuje jego wiarę i przekonanie o tym, że odejście od Pana rodzi wielkie zło. Dziś wielu z nas taka postawa jest obca. Trudno nam przyznać się do własnych grzechów, a co dopiero do zła w społeczeństwie, w kraju i świecie. Zapominamy, że każdy grzech niesie za sobą konsekwencje. Z obojętnością patrzymy na wybory swoje i innych ludzi. Brakuje nam bojaźni Pańskiej, mądrości, przezorności i rozsądku. Wszystko, co sprzeciwia się woli Bożej, kwitujemy słowami: „takie mamy czasy” i usprawiedliwiamy, i rozgrzeszamy samych siebie. Czy wstydzimy się jeszcze swoich grzechów? Nie powtarzajmy: „to moja sprawa”, albo że „wszyscy tak robią”. Mój i twój grzech wpływa nie tylko na nas, ale i na obraz całego świata, na jego kondycję i przyszłe losy. Może warto zamienić swoją obojętność w pokutę i błaganie o miłosierdzie. Bóg jest większy niż nasz grzech, ale trzeba to uznać...

Krótki fragment wyjęty z rozdziału 26. Księgi Powtórzonego Prawa mówi o świętości ludu Bożego. Bóg nakazuje i jednocześnie oczekuje wypełniania Jego prawa oraz nakazów. Nie są one symbolami presji, zniewolenia, czy też ubezwłasnowolnienia tych, do których były przez Mojżesza i są – przez jego naśladowców – kierowane. Polecenia Boże muszą być spełniane, „wypełniane z całego swego serca i z całej duszy”. Całe serce oznacza pełne zaangażowanie się w pełnienie woli Bożej. Serce symbolizuje umysł człowieka, jego myśl, jego jestestwo. W realizacji nakazów Bożych nie można być połowicznym. Bóg chce całego serca, a nie podzielonego. Chodzenie drogami Bożymi to zadanie każdego chrześcijanina. Wstępowanie i przemierzanie  dróg Boga to przestrzeganie „Jego praw, poleceń i nakazów”. Ważne jest tu nade wszystko słuchanie Jego głosu. Gdzie głos Boży wybrzmiewa najwyraźniej? Właśnie w sercu, w sumieniu, które są „przestrzeniami” objawiania się Boga. Czy może być większa radość od przekonania, że się jest szczególną własnością Boga? Wszechmogący Pan nie posiada człowieka, ani narodu na wzór dzierżenia przedmiotu, rzeczy. Władanie Boga człowiekiem daje jemu pełną wolność. Człowiek zniewolony przez grzech, uwięziony w złu przez siebie samego nie jest w posiadaniu Boga. Przestrzeganie „wszystkich poleceń” oraz „słuchanie Jego głosu”  to droga do wspaniałości zarówno danego człowieka, jak i całego narodu...

Nie tylko w niebezpieczeństwie, ale w każdej sytuacji należy się modlić. Niebezpieczeństwo stanowi jednak wyjątkowe wyzwanie do modlitwy. Nie jest ona w tym kontekście wyrazem koniunkturalizmu, czy też lęku przed zagrożeniem i klęską. Stanowi natomiast wyraz bezgranicznego zaufania Bogu. W istocie swej modlitwa to ufność wobec Boga. Człowiek w życiu swoim staje w obliczu rozlicznych niebezpieczeństw. Niektóre jawią się przed nim niespodziewanie, za innymi stają określeni ludzie – wrogowie, jeszcze inne rodzą się  z inspiracji i za przyzwoleniem konkretnego człowieka. Człowiek stający w obliczu zagrożenia jest najczęściej samotny. Nie ma nikogo wokół siebie żyjącego trwogą, zagrożonego. Wszyscy go opuszczają. Pozostał tylko Bóg. Siłą zagrożonego jest pamięć o Bogu, który w chwili udręczenia obdarowuje odwagą. Przykład ufności Bogu daje królowa Estera, która kierowała swoje serce ku Bogu, widząc wyraźnie niebezpieczeństwo śmierci, unicestwienia grożącego jej narodowi. Pamięć o przeszłości daje siły na czas teraźniejszy. Bóg, który w Starym Testamencie wybrał Izraela, w Nowym – wybrał w Jezusie Chrystusie wszystkie narody i powołał je do zwycięstwa nad złem, czyli do zbawienia. Bóg spełnia słowa swoje, wypełnia wszystkie obietnice. Oczekuje przy tym wdzięczności za wspaniałomyślne swoje dary. Modlitwa Estery stanowi prawzór każdej modlitwy w udręczeniu, ale też i sytuacji lęku, rezygnacji, tchórzostwa...